Çocuklarda Akut Apandisit

En tipik belirti karın ağrısıdır. Ağrı genellikle önce göbek çevresinde künt bir sızı olarak başlar ve saatler içinde karnın sağ alt kısmına yerleşir. Ağrıya genellikle şu belirtiler eşlik eder:

• iştahsızlık (çocuğun en sevdiği yiyeceği bile reddetmesi)

• Mide bulantısı ve kusma

• Hafif ateş

• Yürürken, zıplarken veya zıplama hareketi yaparken karnın sağ alt bölgesinde şiddetlenen ağrı

Evde kesin bir teşhis koymak mümkün olmasa da şu küçük gözlemler ipucu verebilir:

• Zıplama testi: Çocuğunuzdan parmak uçlarında yükselip topuklarının üzerine düşmesini veya zıplamasını isteyin. Bu hareket karnın sağ alt kısmında keskin bir ağrı oluşturuyorsa apandisit ihtimali yüksektir.

• Sağ bacağı çekme: Çocuklar genellikle sağ bacaklarını karınlarına doğru çekerek yatmayı tercih ederler çünkü bu pozisyon ağrıyı hafifletir.

Hayır, apandisit tıbbi müdahale olmadan kendi kendine iyileşmez. Apandisin iltihaplanması ve tıkanması sonucu oluşan bu durum tedavi edilmezse apandis patlayabilir (patlamış/perfore apandisit).

Apandis patladığında iltihaplı sıvı karın boşluğuna yayılır. Bu durum:

• Kısa süreliğine ağrının hafiflediği hissini yaratabilir (bu durum yanıltıcıdır).

• Ardından ağrı çok daha şiddetli bir şekilde tüm karna yayılır.

• Yüksek ateş, halsizlik ve genel durum bozukluğu gelişir.

• Tedavi sürecini ve iyileşme süresini uzatır, hastanede yatış süresi artar.

Teşhis tek bir testle konulmaz; bir kombinasyon gerektirir:

1. Fizik Muayene: Çocuk cerrahı veya acil tıp uzmanı çocuğun karnını dikkatlice muayene eder.

2. Kan ve İdrar Tahlilleri: Vücuttaki enfeksiyon oranını (akyuvar/WBC sayısı) kontrol etmek ve böbrek/idrar yolu enfeksiyonlarını elemek için yapılır.

3. Ultrasonografi (USG): Çocuklarda radyasyon içermediği için ilk tercih edilen görüntüleme yöntemidir.

Akut apandisitin ana ve kesin tedavisi cerrahi olarak apandisin çıkarılmasıdır (apandektomi). Çok erken evrede yakalanan veya hafif vakalarda bazen yalnızca antibiyotik tedavisi denenebilse de, nüks etme (tekrarlama) riski yüksek olduğu için standart yaklaşım ameliyattır.

Günümüzde çocuklarda apandisit ameliyatları sıklıkla Laparoskopik (kapalı) yöntemle yapılır:

• Karnın farklı noktalarından açılan 2-3 adet küçük delikten girilerek apandis çıkarılır.

• Kapalı ameliyat, çocuğun daha az ağrı hissetmesini, ameliyat izinin çok az olmasını ve hızla günlük yaşama dönmesini sağlar.

• Açık/Kapalı Komplike Olmayan Vakalar: Çocuk genellikle 1-2 gün içinde taburcu edilir. 1 hafta içinde okula veya günlük aktivitelerine dönebilir.

• Patlamış (Perfore) Apandisit: Enfeksiyonun temizlenmesi ve damardan antibiyotik tedavisi gerektiği için hastanede kalış süresi 5-7 güne çıkabilir.

• Ağır spor ve fiziksel aktivitelerden ise genellikle 2-4 hafta kadar uzak durulması önerilir.

Apandis, kalın bağırsağın başlangıcında yer alan küçük kör bir tüptür. Bağışıklık sistemiyle ilgili bazı yararlı bakterileri barındırdığı düşünülse de vücut için hayati bir organ değildir. Çıkarılması çocuğun büyümesini, gelişmesini, bağışıklık sistemini veya ileriki yaşamını olumsuz etkilemez.