Kasık fıtığı nedir? Kasık fıtığı, karın içerisinde yer alan organların karın duvarında yer alan zayıf noktalardan çıkması ve burada şişlik oluşturması olarak tanımlanmaktadır. Karın içindeki organların cilt altından dışarı taşmakta ve belirgin bir hale dönüşmektedir. Ayrıca kasık fıtığı çeşitleri olduğu gözlemlenmektedir. Bu çeşitler direkt, indirekt, femoral olarak sınıflandırılmaktadır. Ancak bunun yanında obturator fıtıkların oluştuğu da bilinmektedir.
İçindekiler
- Kasık Neresidir? Kasık Bölgesi ve Kasık Fıtığının Yeri
- Kasık Fıtığı (İnguinal Herni)
- Kasık Fıtığı Belirtileri
- Kasıkta Morarma Neden Olur? Kasık Fıtığında Morarma Tehlike İşareti midir?
- Kasıkta Şişlik ve Sertlik Neden Olur? Her Şişlik Kasık Fıtığı mıdır?
- Kasık Fıtığı Neden Olur?
- Çocuklarda Kasık Fıtığı: Yetişkinlerden Farkı Nedir?
- Kasık Fıtığının Riskleri Nelerdir?
- Kasık Fıtığı Ağrısı Nerelere Vurur? Bel Fıtığı ile Karışır mı?
- Kız Çocuklarında Kasık Ağrısı Neden Olur?
- Kasık Fıtığı Tedavisi
- Kasık Fıtığı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
- Kaynakça
Kasık Neresidir? Kasık Bölgesi ve Kasık Fıtığının Yeri
Kasık, karnın alt kısmı ile uyluğun birleştiği, gövdenin iki yanında yer alan kıvrım bölgesidir. Tıpta bu alana inguinal bölge denir. Kasık fıtığı da tam olarak bu bölgede, kasık kıvrımının hemen üzerinde ya da içinde ortaya çıkan şişliktir.
"Kasık neresi" ya da "kasık bölgesi neresidir" sorusunun en pratik cevabı şudur: pantolon cebinin iç kısmına denk gelen, bacağın gövdeye bağlandığı çizgi kasık kıvrımıdır.
Kasık bölgesinin ortasında, halk arasında kasık kemiği olarak bilinen pubis kemiği bulunur. Kasık kıvrımı boyunca kalça kemiğinin önündeki çıkıntıdan kasık kemiğine uzanan sağlam bir bağ vardır.
Bu bağa kasık bağı (inguinal ligament) denir. Kasık bağının hemen üzerinde kasık kanalı yer alır.
Erkeklerde testise giden damar ve kanal yapıları, kızlarda ise rahmi destekleyen bağ bu kanaldan geçer.
Kasık fıtığının yeri, fıtığın türüne göre değişir:
- İnguinal (kasık) fıtık kasık bağının üzerinde, kasık kanalı boyunca çıkar. Erkeklerde torbaya (skrotuma) kadar inebilir.
- Femoral fıtık kasık bağının altında, uyluğa giden büyük damarların (kasık atardamarı ve toplardamarı) hemen yanında görülür. Kadınlarda daha sıktır.
- Çocuklarda kasık fıtığı çoğunlukla kasık kıvrımında ya da erkek bebeklerde torbada, ağlama ve ıkınma sırasında belirginleşen bir şişlik olarak fark edilir.
Kısacası kasık bölgesinde görülen her şişliğin yeri, kasık fıtığının türü hakkında önemli bir ipucu verir. Kesin ayrım ise hekim muayenesiyle yapılır.
Kasık Fıtığı (İnguinal Herni)
İlk olarak direkt fıtıklar, direkt karın duvarının zayıf kısmından çıkmakta ve yaş ilerledikçe oluşma riski artmaktadır. İndirekt fıtık, hemen her yaşta insanın başına gelebilmektedir ve oldukça sık rastlanan bir durum olduğu bilinmektedir.
Ayrıca bu fıtık testislere kadar inebilmektedir. Bir diğer çeşit olan femoral fıtıklar ise oldukça nadir görülen bir fıtık tipidir. Daha çok kadınlarda oluştuğu görülmektedir ve fıtığın boğulma riskinin fazla olduğu bilinmektedir.
Tüm bu fıtık çeşitlerinin nedenleri arasında ise genelde karın içi basıncı arttıran sebepler görülmektedir. Kadınlara oranla erkeklerde daha çok oluşmaktadır.
Kasık Fıtığı Belirtileri
Kasık fıtığı belirtileri sık merak edilen konular arasında yer almaktadır. Öncelikle kasık fıtığı başlangıç aşamasında herhangi bir belirti oluşturmayabilmektedir. Bazı haftalarda muayene dönemine kadar bu durumun varlığı fark edilmemektedir.
Ancak en sık görülen belirtilerinden birinin kasık bölgesinde meydana gelen şişlik ve testislerde oluşan şişlik olduğu bilinmektedir. Şişlik oluşan bölgede ise ağrı ve yanma hissedilebilmektedir.
Eğer karın içi basınç artış gösterirse belirtiler artmakta ve basınç azaldığında da belirtiler azalmaktadır. Ağrı özellikle yemeklerden sonra kramp halinde görülebilmektedir.
Bir diğer belirti ise kabızlık olarak bilinmektedir. Çünkü kasık fıtığı hastanın kabız olmasına yol açmaktadır. Bu şikayetler genelde bağırsakların geçici olarak fıtık kesesinin içerisine girip çıkması ile oluşum göstermektedir.
Fıtık dışarı çıkıyor ve tekrar içeri girmiyorsa içerde yer alan bağırsak yağlarının boğulduğu anlaşılmaktadır. Bu durum ise boğulmuş fıtık olarak isimlendirilmektedir.
Diğer belirtiler ise bulantı, kusma, iştahsızlık, gaz, karın şişliği ve ateş olarak ortaya çıkmaktadır. Bununla birlikte fıtık bölgesinde kızarma ya da morarma meydana gelebilmektedir. Ancak bu duruma acilen müdahale edilmesi gerekebilmektedir. Mutlaka muayene edilmesi gereken bir durumdur ve aksatılmaması gerekmektedir.
Kasıkta Morarma Neden Olur? Kasık Fıtığında Morarma Tehlike İşareti midir?
Kasıkta morarma çoğu zaman darbe, zorlanma veya damar içi işlemler gibi fıtık dışı nedenlerle ortaya çıkar. Ancak kasık fıtığının bulunduğu yerde şişlikle birlikte gelişen morarma ya da kızarıklık, fıtığın sıkıştığını (boğulduğunu) gösterebilir.
Bu durum acil değerlendirme gerektirir.
Kasık bölgesinde morarmanın sık görülen nedenleri şunlardır:
- Düşme, çarpma veya spor sırasında kasık bölgesine gelen darbeler
- Kasık kaslarının zorlanması ya da kas lifi yırtıkları
- Kasık atardamarından yapılan anjiyo gibi girişimler sonrası iğne yerinde oluşan kanama
- Kasık bölgesindeki ameliyatlardan sonra ilk günlerde görülebilen ciltaltı kanaması
- Pıhtılaşma sorunları veya kanamaya yatkınlığı artıran bazı ilaçların kullanımı
"Kadınlarda kasıkta morarma" ayrıca önemsenmesi gereken bir durumdur. Femoral kasık fıtığı kadınlarda daha sık görülür ve boğulma riski diğer fıtık türlerine göre yüksektir.
Kasık kıvrımının hemen altında ağrılı, sert, geri girmeyen bir şişlik ve üzerinde morarma varsa vakit kaybetmeden muayene olunmalıdır.
Kasık fıtığına bağlı morarmada tabloya genellikle şu belirtiler eşlik eder: şişliğin sertleşmesi ve artık içeri girmemesi, giderek artan ağrı, bulantı-kusma, gaz ve dışkı çıkaramama.
Bebek ve çocuklarda ise huzursuzluk, durmayan ağlama, kusma ve kasıkta kızarık ya da morumsu, sert bir şişlik görülür. Bu belirtilerden biri varsa en yakın acil servise başvurulmalıdır.
Nedeni açıklanamayan her kasıkta morarma da, fıtık düşünülmese bile hekim tarafından değerlendirilmelidir.
Kasıkta Şişlik ve Sertlik Neden Olur? Her Şişlik Kasık Fıtığı mıdır?
Kasıkta şişlik ve sertliğin en sık nedenlerinden biri kasık fıtığıdır, ama tek nedeni değildir. Lenf bezi büyümesi, hidrosel (su fıtığı), inmemiş testis ve kistler de kasık bölgesinde şişlik yapabilir. Ayrım muayene ile yapılır.
Kasık fıtığına bağlı şişliği diğerlerinden ayıran bazı özellikler vardır. Fıtık şişliği öksürme, ıkınma, ağlama veya ayakta durma ile büyür. Yatınca küçülür ya da tamamen kaybolur.
Kasık bölgesindeki lenf bezleri ise genellikle küçük, yuvarlak ve ele gelen yumrular şeklindedir. Çoğu zaman bir enfeksiyonla ilişkilidir ve zorlanmayla boyutu değişmez. Kasıkta sertlik ya da kasıkta yumru hissi bu nedenle her zaman fıtık anlamına gelmez.
Çocuklarda kasıkta şişlik görüldüğünde hidrosel ve inmemiş testis de mutlaka akla gelmelidir. Hidroselde torbada sıvı birikimi vardır. İnmemiş testiste ise torbada testis yoktur ve testis kasık kanalında ele gelebilir.
Kız çocuklarında kasıkta şişlik ve sertlik varsa, kasık fıtığı kesesinin içinde yumurtalık bulunabileceği için muayene geciktirilmemelidir.
Çocuklarda kasık fıtığı sağ tarafta daha sık görülür. Sağ kasıkta ele gelen sertlik ya da kasık üstünde şişlik fark eden ailelerin şişliği kendileri itmeye çalışmadan hekime başvurması önerilir.
Yetişkin kadınlarda kasıkta şişlik varsa femoral kasık fıtığı da değerlendirilmelidir.
Kasık Fıtığı Neden Olur?
-Çocuklarda Kasık Bölgesi Hastalıkları Nelerdir?-
Kasık fıtığı neden olur? Özellikle ıkınma, öksürme, hapşırma veya zorlanma gibi durumlardan dolayı oluşmaktadır.
Çünkü bu durumlar karın içi basıncını fazlasıyla arttırmaktadır. Ayrıca ağır kaldırma, kabızlık, yaşlanma, kilo alma, kronik öksürükte sebepler arasında yer almaktadır. Gebelik ve zorlayıcı hareketler de kasık fıtığını ortaya çıkarabilmektedir.
Çocuklarda Kasık Fıtığı: Yetişkinlerden Farkı Nedir?
Çocuklarda kasık fıtığı, yetişkinlerdeki gibi zorlanma veya karın duvarının zayıflaması nedeniyle oluşmaz. Anne karnındayken kapanması gereken bir kanalın açık kalmasıyla doğuştan gelir. Bu yüzden çocuklarda görülen kasık fıtıklarının neredeyse tamamı indirekt tiptedir.
Erkek çocuklarda testis, anne karnında karın içinden torbaya inerken kasık kanalından geçer ve peşinden periton adı verilen zarın bir uzantısını da getirir. Bu uzantı normalde doğumdan önce ya da kısa süre sonra kapanır.
Kapanmadığında bağırsak veya yağ dokusu bu açıklıktan kasığa kayar ve çocuklarda kasık fıtığı ortaya çıkar. Açıklıktan yalnızca sıvı geçiyorsa tablo hidrosel olarak karşımıza çıkar.
Çocuklarda kasık fıtığı erkeklerde, erken doğan (prematüre) bebeklerde ve sağ tarafta daha sık görülür.
Çocuklarda kasık fıtığı kendiliğinden kapanmaz. Özellikle ilk yaşta fıtığın sıkışma (boğulma) riski daha yüksektir. Bu nedenle tanı konduktan sonra ameliyat, hekimin uygun gördüğü zamanlamayla ve genellikle geciktirilmeden planlanır.
Çocuklarda kasık fıtığı onarımında yetişkinlerden farklı olarak genellikle yama kullanılmaz; açık kalan kese kasık kanalı içinden bağlanarak kapatılır. Ayrıntılı bilgi için çocuklarda kasık fıtığı sayfamıza göz atabilirsiniz.
Kasık Fıtığının Riskleri Nelerdir?
Kasık fıtığının riskleri nelerdir? Genelde sürekli içeri girip dışarı çıkan fıtık, bazen dışarda kalabilmektedir. Karın içerisine yeniden dönememektedir ve bu duruma fıtık boğulması denilmektedir.
Mutlaka acilen müdahale edilmesi gereken bir durum olarak görülmektedir. Eğer boğulmuş fıtık kesesi içinde bağırsaklar kalmış ise durum daha da tehlikeli bir hale dönüşmektedir.
Kasık Fıtığı Ağrısı Nerelere Vurur? Bel Fıtığı ile Karışır mı?
Kasık fıtığı ağrıları nerelere vurur? Kasık fıtığı nedeniyle oluşan ağrı genelde bel ve karın bölgesinde hissedilmektedir. Erkeklerde meydana gelen ağrı ise genelde testilerde hissedilmektedir. Eğer belirtiler gözlemleniyorsa durum riskli hale dönüşmeden mutlaka muayene olunması gerekmektedir.
Kasık ağrısı her zaman kasık fıtığından kaynaklanmaz. Bel fıtığında sinir köküne olan baskı kasığa ve bacağa vuran bir ağrı yapabilir. Ancak bel fıtığında kasık bölgesinde şişlik görülmez ve ağrı genellikle bel hareketleriyle artar.
Kasık fıtığı ağrısı ise çoğunlukla kasıktaki şişlikle birlikte hissedilir, zorlanınca artar, dinlenince ve yatınca azalır. Kasık ağrısıyla birlikte ele gelen bir şişlik varsa öncelikle kasık fıtığı açısından muayene gerekir.
Kız Çocuklarında Kasık Ağrısı Neden Olur?
Kız çocuklarında kasık ağrısının nedenleri arasında kasık fıtığı, idrar yolu enfeksiyonu, kabızlık, kas zorlanması ve daha nadir olarak yumurtalık kisti ya da yumurtalık dönmesi (torsiyon) bulunur.
Kız çocuklarında kasık fıtığı erkeklere göre daha az görülse de fıtık kesesinin içine yumurtalık girebilir. Bu nedenle kasıkta ağrılı, ele gelen bir şişlik ciddiye alınmalıdır.
Ani başlayan şiddetli kasık ağrısı, kusma ve karın ağrısı varsa acil değerlendirme gerekir. Konuyla ilgili ayrıntılar için kız çocuklarında kasık fıtığı yazımızı inceleyebilirsiniz.
Kasık Fıtığı Tedavisi
İzmir kasık fıtığı tedavisi için cerrahi yöntemlere başvurulmaktadır. Fıtık için gerçekleştirilen cerrahide fıtık kesesi olması gereken karın içerisindeki bölgeye yerleştirilmektedir. Cerrahi yöntem ise genel anestezi ya da lokal anestezi ile gerçekleştirilebilmektedir. Ayrıca fıtık ameliyatları açık ameliyat ya da kapalı ameliyat yöntemi ile gerçekleştirilebilmektedir. Ameliyat öncesinde ise ayrıntılı bir muayene gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Kasık Fıtığı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Kaynakça
- Türk E, Memetoğlu ME, Edirne Y, Karaca F, Saday C, Güven A. Inguinal herniotomy with the Mitchell-Banks' technique is safe in older children.
- Khan FA, Jancelewicz T, Kieran K, Islam S; AAP Committee on Fetus and Newborn, Section on Surgery, Section on Urology. Assessment and Management of Inguinal Hernias in Children.
- Morini F, Dreuning KMA, Janssen Lok MJH, Wester T, Derikx JPM, Friedmacher F, et al. Surgical Management of Pediatric Inguinal Hernia: A Systematic Review and Guideline from the European Pediatric Surgeons' Association Evidence and Guideline Committee.
- HerniaSurge Group. International guidelines for groin hernia management.
- Schwab M, Khan F, Kieran K. Pediatric inguinal hernia: open versus laparoscopic approaches to surgical management.