Çocuk Cerrahisinde Anorektal Hastalıkların Tedavisinde Lazerin Yeri

Lazer ve Kıl Dönmesi | Lazer, İngilizce “Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation”= “ışınım uyarılmış yayım ile ışık güçlendirme” cümlesindeki kelimelerin baş harflerinden (LASER) türetilmiştir.

Lazer ve Kıl Dönmesi

Işık kaynaklarının ışıkları uyarılmış atomlarındaki elektronlar yüksek bir halden daha düşük bir hale geçerken birbirlerinden farklı fazda ve yönde yayılan fotonlardan oluşur. Lazer ışınında ilk uyarılan atomlardan yayılan fotonlar, iki yüzey arasında ileri geri hareket ederken lazer boşluğundaki diğer atomları da uyararak aynı fazda, aynı yönde yayılan güçlü bir ışık oluşturur. Lazer kuramsal olarak 1900’lü yılların başında teorik olarak tanımlanmaya çalışılmıştır. Daha sonra 1950 yıllarına gelindiğinde ise endüstri alanında kullanılmaya başlanmıştır. Lazer sanayi, endüstri ve askeri alanda kullanılmak üzere geliştirilmiştir. Uzay teknolojilerindeki gelişimin önemi anlaşılınca araştırmalar ivme kazanmıştır. Lazer cihazlarının tıp alanında kullanımı ise 1980’li yıllarda gerçekleşmiştir.

Laserin Cerrahide Kullanımı

Cerrahi amaçlı ilk kullanılan lazer 1960’lı yıllarda yüksek güçlü ve dokuda kolayca buharlaşma yapabilen CO2‘li lazerler olmuştur. Ancak zaman içerisinde CO2’ den daha az kesme gücü olan ama kolayca fiber optik kablolarla ve endoskopik yöntemler vücudun içlerine girebilen Nd: YAG lazer’ler kullanılmaya başlanmıştır. Bu iki lazerin cerrahide kullanım oranı %90 seviyelerindedir.

Son zamanlarda, bunlara ek olarak dalga boyu 810 nm olan diyot (diode) lazerler özellikle yumuşak dokularda, hem daha iyi bir cerrahi kesi (2-6 mm derinliğinde) hem de hemostaz (kanama kontrolü) sağladıkları için kullanılmaya başlanmıştır. Bu durum operasyon sahasında daha az kanama ve ödeme neden olduğu gibi, dokularda eskar ve skar dokusunun da daha az olmasına yol açacaktır. Bir diğer avantaj ise müdahale yapılan dokularda dikiş atmaya da gerek kalınmamasıdır.

Çocuk cerrahisinde lazer tedavisi, kıl dönmesi, anal fistül ve hemoroid gibi anal bölgenin hastalıklarında uygun hastalar için çok avantajlı bir yöntemdir. Anal fistül ve kıl dönmesinde kapsülün içi temizlendikten sonra içerdeki kanal veya kanallar yüksek yakma ve kesme gücüne sahip Lazer ile yakılmakta, hemoroid de ise hemoroid pakeleri çoğu zaman kesilerek çıkartılmaktadır.

Gençlerde Gizli Tehlike: Kıl Dönmesi (Pilonidal Sinüs)

-Kıl Dönmesi (Pilonidal sinüs) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi -

Kıl dönmesi ya da Pilonidal sinüs hastalığı, çevreden özellikle sırt, ense ve gluteal bölgeden gelen kılların, kuyruk sokumu derinliğine girerek oluşturduğu bir hastalıktır. Daha çok 16-25 yaşları arasında görülür.

Risk Faktörleri

• Sürekli oturma (özellikle bilgisayar başında ve şöforlerde)
• Şişmanlık (fastfood tipi beslenme)
• Aşırı kıllı olma hali (genetik özellik, epilasyon yardımcı olur)

Kıl dönmesi tedavisinde amaç, cilt altına giren kılları ve kılların yerleştiği kapsül adı verilen zarın çıkartılmasından ibarettir. Bu nedenle ameliyatsız tedaviler ile yapılan kılları çıkarma işlemi yeterli olmamakta, kıl yumağı kapsülün içinin temizlenip kimyasal maddelerle duvarlarını birbirine yapıştırarak iyileştirme uğraşları ise kısmen başarılı olmaktadır. Dünya genelinde çok sayıda kıl dönmesi ameliyatı vardır ve bu tekniklerin hiçbirinin bir diğerine aşırı bir üstünlüğü yoktur. Uygulanacak cerrahi teknik hastadan hastaya değişebilir ve bunun kararını ameliyatı gerçekleştirecek cerrah hastanın ve lezyonun durumuna göre verir.

Bununla beraber teknolojideki ilerlemeler sonucunda bazı hastalıkların tedaviside hızla değişmektedir.

Anal bölgenin hastalıklarında eski cerrahi teknikler yavaş yavaş terkedilmekte ve cerrahların aklına “hastada nasıl daha az yara izi bırakabiliriz ve hastayı normal hayatına daha kısa sürede nasıl döndürebiliriz “sorusu akla gelmektedir.

Lazer tedavisi bu şekilde düşünen cerrahlar ve bu beklentileri olan hastalar için çok iyi bir alternatif tedavi yöntemidir.

Kıl Dönmesinde Lazer ve Mikrosinüzektomi Tekniği

Ülkemizde on sekiz yaşına kadar her birey yasal olarak çocuk sayılmaktadır, yani Çocuk cerrahları 18 yaşına kadar olan bireylerin tedavi ve ameliyatlarını üstlenmektedirler. Kıl dönmesi, anal fistül ve hemoroid gibi anal bölge hastalıkları çocuklarda hiç de nadir değildir.

Özellikle 13-18 yaşlarında oldukça sık gördüğümüz kıl dönmesi hastalığının ve daha küçük yaştaki çocuklarda görülen anal fistüllerin tedavisinde Lazer tedavisi uygun hastalarda ilk seçenek olarak kullanılabilir.

Lazerden fayda görmeyen kıl dönmesi hastalarında ise mikrosinüzektomi tekniği uygun bir seçenektir. Bu teknikte lokal anestezi ile sinüsün olduğu alana 1-2 cm arasında bir kesi yapıldıktan sonra cilt altında biriken kıl ve tüyler önce temizlenmekte daha sonra kapsül komple çıkarılmaktadır.

Bu iki tekniğinde avantajları; sadece genel değil lokal anestezi ile de yapılabilmesi, hastanede yatma, iş gücü kaybı gibi sorunların daha az yaşanması ve hastanın aynı gün evine, işine veya okuluna dönebilmesi ve kozmetik görünümün iyi olması şeklinde sıralanabilir.

Kıl Dönmesi Evreleri Nelerdir? Pilonidal Sinüs Nasıl İlerler?

Kıl dönmesi evreleri genellikle hafif belirtilerle başlar ve zamanla ilerleyerek daha ciddi bir tabloya dönüşebilir.

İlk evrede kuyruk sokumu bölgesinde küçük bir gamze görünümü veya cilt altında hafif bir sertlik dışında belirgin bir yakınma olmayabilir; bu dönemde pilonidal sinüs henüz enfeksiyona dönüşmemiştir ve çoğu zaman fark edilmez.

İkinci evrede bölgeye kılların girmesiyle birlikte hafif ağrı, hassasiyet ve zaman zaman akıntı gibi kıl dönmesi belirtileri ortaya çıkmaya başlar.

Kıl dönmesi ilerledikçe üçüncü evrede akut apse tablosu gelişebilir; bu aşamada bölgede belirgin şişlik, kızarıklık, artan ağrı ve bazı hastalarda ateş görülür, apsenin acil olarak boşaltılması gerekebilir.

Tedavi edilmeyen veya tekrarlayan vakalarda pilonidal sinüs kronikleşerek dördüncü evreye ilerleyebilir; bu durumda bölgede sürekli akıntı yapan bir veya birden fazla sinüs ağzı oluşur ve kıl dönmesi tedavisi daha kapsamlı bir yaklaşım gerektirir.

-Kıl Dönmesi Evreleri Nelerdir? Pilonidal Sinüs Nasıl İlerler?-

Pilonidal sinüs nasıl ilerler sorusunun cevabı büyük ölçüde hijyen, sürekli oturma ve aşırı kıllı olma gibi risk faktörlerine bağlıdır.

Kıl dönmesi evreleri erken dönemde yakalandığında lazerle kıl dönmesi tedavisi gibi daha az invaziv yöntemlerle sonuç almak mümkün olurken, ilerlemiş ve kronikleşmiş kıl dönmesi vakalarında mikrosinüzektomi gibi cerrahi tekniklere ihtiyaç duyulabilir.

Bu nedenle kıl dönmesi belirtileri fark edildiğinde evre ilerlemeden çocuk cerrahisi uzmanına başvurulması, tedavi sürecini kolaylaştırır ve iyileşmeyi hızlandırır.

Çocuklarda Kıl Dönmesi Belirtileri

Çocuklarda ve gençlerde kıl dönmesi belirtileri genellikle kuyruk sokumu bölgesinde başlayan hafif ağrı ve rahatsızlık hissiyle kendini gösterir.

Özellikle uzun süre oturma sonrası bölgede kızarıklık, hassasiyet ve şişlik fark edilebilir.

Kıl dönmesi ilerledikçe cilt altında bir delik veya küçük bir gamze görünümü oluşabilir; bu alandan zaman zaman akıntı gelmesi de kıl dönmesinin tipik belirtilerindendir.

-Kıl Dönmesi Belirtileri Nelerdir? Nasıl Anlaşılır?-

Enfeksiyon geliştiğinde bölgede apse oluşumu, artan ağrı, kötü kokulu akıntı ve bazı vakalarda ateş görülebilir.

Çocuklarda kıl dönmesi belirtileri fark edildiğinde, ilerlemeden çocuk cerrahisi uzmanına başvurulması hem tedavi sürecini kolaylaştırır hem de lazerle kıl dönmesi tedavisi gibi daha az invaziv yöntemlerin uygulanabilme şansını artırır.

Kıl Dönmesi Ameliyatı ve Lazer Tedavisi

Kıl Dönmesi tedavisinde klasik cerrahi ameliyatlar ve yenilikçi minimal invaziv (girişimsel) yöntemler kullanılır.

Klasik kıl dönmesi ameliyatı, kistik dokunun genişçe kesilerek çıkarılması esasına dayanırken; lazerle kıl dönmesi tedavisi dokuya zarar vermeden tünelin içeriden yakılarak kapatılmasını sağlar.

Hangi yöntemin seçileceği hastalığın evresine göre belirlenir.

Lazerle Kıl Dönmesi Tedavisi Nasıl Yapılır?

-Kıl Dönmesi Tedavisi Nasıl Yapılır? Pilonidal Sinüs Tedavi Yöntemleri-

Lazerle kıl dönmesi tedavisi, lokal veya genel anestezi altında uygulanan konforlu bir işlemdir. Tünel içindeki kıllar ve iltihaplı dokular temizlendikten sonra, ince bir lazer fiberi ile sinüs kanalına girilir.

Lazer enerjisi verilerek tünel duvarları içeriden yakılır ve kanal büzülerek kapatılır. Neşter kesisi ve dikiş gerektirmeyen bu yöntem sayesinde hastalar aynı gün taburcu olabilir.

Kaynakça

1. Iesalnieks I, Ommer A, Herold A, Doll D. German National Guideline on the management of pilonidal disease: update 2020. Langenbecks Arch Surg. 2021;406(8):2569–2580.
2. Johnson EK, Vogel JD, Cowan ML, Feingold DL, Steele SR; Clinical Practice Guidelines Committee of the American Society of Colon and Rectal Surgeons. The American Society of Colon and Rectal Surgeons' Clinical Practice Guidelines for the Management of Pilonidal Disease. Dis Colon Rectum. 2019;62(2):146–157.
3. Romic I, Augustin G, Bogdanic B, Bruketa T, Moric T. Laser treatment of pilonidal disease: a systematic review. Lasers Med Sci. 2022;37(2):723–732.
4. Sluckin TC, Hazen SJA, Smeenk RM, Schouten R. Sinus laser-assisted closure (SiLaC®) for pilonidal disease: results of a multicentre cohort study. Tech Coloproctol. 2022;26(2):135–141.
5. Yardimci VH. Outcomes of Two Treatments for Uncomplicated Pilonidal Sinus Disease: Karydakis Flap Procedure and Sinus Tract Ablation Procedure Using a 1470 nm Diode Laser Combined With Pit Excision. Lasers Surg Med. 2020;52(9):848–854.